Zakrzepica żył głębokich to poważna i stanowiąca zagrożenie życia choroba, która występuje, gdy w żyłach głębokich, zwykle w nogach, tworzy się skrzep krwi. W przypadku osób podatnych na rozwój tego schorzenia bardzo ważną rolę zarówno w zapobieganiu, jak i w leczeniu, odgrywają regularne ćwiczenia fizyczne. Zobacz, jaką aktywność warto wdrożyć, żeby zmniejszyć ryzyko zakrzepicy żył głębokich.

Czym jest zakrzepica żył głębokich?

Zakrzepica to schorzenie, w którym dochodzi do krzepnięcia krwi w żyłach i zmniejszania lub zatrzymywania przepływu krwi. Najczęściej dotyczy to żył głębokich kończyn dolnych w obrębie ud, podudzi i bioder [1]. Do rozwoju tej choroby może przyczyniać się wiele czynników m.in. czynniki genetyczne, wiek powyżej 40. r.ż., długie okresy unieruchomienia, przebyte operacje, ciąża i połóg, palenie tytoniu, otyłość, stosowanie niektórych leków, choroby przewlekłe takie jak zaburzenia krzepnięcia krwi [2].

Główne objawy, jakie daje zakrzepica żył kończyn dolnych, to [1]:

• obrzęk;
• ból w czasie spoczynku, podczas chodzenia lub pod dotykiem;
• ocieplenie nogi;
• widoczne poszerzenie żył powierzchownych;
• niekiedy stan podgorączkowy lub gorączka.

Dlaczego warto wykonywać ćwiczenia przeciw zakrzepicy?

Regularna aktywność fizyczna pomaga poprawić przepływ krwi. Zapobiega jej gromadzeniu się w kończynach dolnych i zmniejsza zastój żylny, który jest istotnym czynnikiem powstawania zakrzepów [3]. Ponadto celem ćwiczeń przeciwzakrzepowych jest wzmacnianie działania pompy mięśniowej [4]. Kiedy mięśnie kurczą się podczas ruchu, uciskają żyły, wypychając krew z powrotem do serca. To również zapobiega zastojowi żylnemu i zmniejsza ryzyko tworzenia się zakrzepów.

Ćwiczenia są także pomocne w zapobieganiu zakrzepicy żył głębokich u osób szczególnie narażonych na tę chorobę, czyli np. [4]:

• unieruchomionych w związku z przebytą operacją lub złamaniem kości;
• przyjmujących leki na obniżenie krzepliwości krwi;
• w podeszłym wieku;
• mających problemy z żylakami lub niewydolnością krążenia;
• kobiet po porodzie.

Jakie ćwiczenia na zakrzepicę żył głębokich?

Celem ćwiczeń przeciwzakrzepowych jest wzmocnienie mięśni i poprawa krążenia krwi nie tylko w kończynach dolnych, ale także w przedramionach i dłoniach. Zobacz przykłady aktywności, którą możesz wykonywać, żeby zapobiec zakrzepicy [3,4].

Ćwiczenia izometryczne

Ich celem jest napinanie mięśni np. poprzez:

• leżenie na plecach z wyprostowanymi nogami i wciskanie podudzi w podłoże;
• naprzemienne wciskanie stóp w podłogę podczas leżenia na plecach ze zgiętymi nogami;
• ściskanie gumowej piłki między kolanami;
• uciskanie w dłoni miękkiej piłeczki [4].

Ćwiczenia kontrlateralne

Polegają na wprawianiu w ruch jednej części ciała tak, żeby efekty (zwykle pobudzenie krążenia) były widoczne także na drugiej, oddalonej części ciała. Może to być np. unoszenie lewej nogi powyżej serca, podczas gdy prawa pozostaje unieruchomiona w gipsie lub zginanie i prostowanie stopy [4].

Ćwiczenia czynne i czynno-bierne

Mogą być wykonywane nawet wtedy, jeśli pacjentowi w pewnych sytuacjach trudno jest się poruszać np. w czasie leżenia w łóżku po zabiegu ortopedycznym. Może to być zwykły odpoczynek z nieznacznie uniesionymi kończynami, krążenia stopami i dłońmi lub zginanie i prostowanie kończyn w stawach [3,4].

Inne aktywności fizyczne

Jeśli chcesz zapobiec zakrzepicy żył głębokich, możesz również korzystać z innej formy ruchu. Pomocne okazują się takie aktywności jak np. pływanie, jazda na rowerze (również stacjonarnym) oraz intensywne marsze [3].

Pamiętaj, żeby wykonywać ćwiczenia przeciwzakrzepowe w partiach po kilka razy dziennie [3]. Oprócz aktywności fizycznej zadbaj o inne działania profilaktyczne. Na zmniejszenie objawów przewlekłej niewydolności żylnej, takich jak ból nóg, uczucie ciężkości i zmęczenia, możesz przyjmować lek Diosminex ze zmikronizowaną diosminą [5]. Warto również zwrócić się o pomoc do lekarza specjalizującego się w chorobach naczyniowych i unikać czynników ryzyka, które mogą powodować zakrzepicę np. palenia tytoniu oraz siedzącego trybu życia.

Artykuł na zlecenie marki Diosminex

Bibliografia

1. Frołow M., Zakrzepica żył głębokich kończyn dolnych, Medycyna praktyczna dla pacjentów, 2014, witryna internetowa: https://www.mp.pl/pacjent/zakrzepica/wszystkoozakrzepicy/zakrzepicazylna/54308,zakrzepica-zyl-glebokich-konczyn-dolnych (dostęp: 16.10.2025).

2. Frołow M., Kto jest zagrożony zakrzepicą?, Medycyna praktyczna dla pacjentów, 2013, witryna internetowa: https://www.mp.pl/pacjent/zakrzepica/wszystkoozakrzepicy/profilaktyka/55428,kto-jest-zagrozony-zakrzepica (dostęp: 16.10.2025).

3. Frołow M., Jakie ćwiczenia stosować, by zminimalizować skutki działania zakrzepicy kończyn dolnych?, Medycyna praktyczna dla pacjentów, 2012, witryna internetowa: https://www.mp.pl/pacjent/zakrzepica/lista/66099,jakie-cwiczenia-stosowac-by-zminimalizowac-skutki-dzialania-zakrzepicy-konczyn-dolnych (dostęp: 16.10.2025).

4. Radlak K., Ćwiczenia przeciwzakrzepowe, Portal Fizjoterapeuty, 2024, witryna internetowa: https://fizjoterapeuty.pl/cwiczenia/cwiczenia-przeciwzakrzepowe.html (dostęp: 16.10.2025).

5. Witryna internetowa: https://www.diosminex.pl/